مشخصات انواع رله چیست؟ (بررسی مهمترین کاربرد آن ها)

ساختار داخلی رله

مشخصات انواع رله

در دنیای برق و الکترونیک، رله‌ ها به عنوان یکی از مهم‌ ترین اجزای کنترلی و حفاظتی شناخته می‌ شوند که نقش حیاتی در عملکرد ایمن و هوشمند تجهیزات مختلف ایفا می‌ کنند. رله‌ ها در حقیقت کلیدهایی الکترومکانیکی یا الکترونیکی هستند که با دریافت سیگنال ورودی، فرمان قطع یا وصل مدار را صادر می‌ کنند. بسته به نوع کاربرد، شرایط محیطی و نیاز سیستم، انواع  رله‌ ها طراحی و تولید شده‌ اند که هرکدام ویژگی‌ ها و مشخصات منحصر به‌ فردی دارند. از جمله پرکاربردترین آن‌ ها می‌ توان به رله جامد (SSR)، رله صنعتی، رله حرارتی، رله رید، رله کنترل فاز، رله کنترل بار، رله جریان نشتی، رله‌ های زمانی، رله‌ های تاخیری و حتی رله‌ های هیدرولیکی اشاره کرد. شناخت دقیق مشخصات فنی، نحوه عملکرد، مزایا، معایب و کاربرد هر نوع رله به مهندسین، تکنسین‌ ها و فعالان حوزه برق این امکان را می‌ دهد که انتخابی درست و بهینه برای پروژه‌ های صنعتی، خانگی یا اتوماسیون خود داشته باشند. در ادامه، به بررسی جامع هر یک از این انواع رله‌ و مشخصات فنی آن‌ ها خواهیم پرداخت.

رله چیست؟

در سال 1835 توسط دانشمند آمریکایی جوزف هنری (1878 – 1797) اختراع شد. رله یا سوییچ الکترومغناطیسی یک سوئیچ با عملکرد مغناطیسی است که با انرژی دادن به الکترومگنت فعال یا غیرفعال می شود. هنگامی که ولتاژ در ترمینال های ورودی رله اعمال می شود، الکترومگنت ها انرژی دار می شوند.

این عمل باعث اتصال یا قطع اتصال بین دو یا چند ترمینال خروجی می شود. این ارتباط با جذب یا دفع بازوی کوچک به نام آرماتور حاصل می شود. این بازوی کوچک ترمینال های خروجی را وصل یا جدا می کند.

  • اگر جریان الکتریکی از سیم پیچ عبور کند، آرماتور را فشرده می کند و نقاط C و D را به هم وصل می کند.
  • اگر جریان الکتریکی از سیم پیچ عبور نکند، اتصال در نقاط D و E برقرار می شود.

به این ترتیب می توانیم یک دستگاه را هنگامی که سیم پیچ فعال است و دستگاه دیگر را هنگامی که سیم پیچ غیرفعال است، متصل کنیم.

شکل زیر ساختار رله با دو ترمینال خروجی را نشان می دهد. در عین حال رله هایی با 4 ترمینال خروجی یا بیشتر نیز وجود دارند. این تعداد ترمینال های خروجی این امکان را فراهم می اورد تا رله دستگاه های بیشتری را فعال یا غیرفعال کند.

رله با دو ترمینال خروجی

انواع رله

رله جامد (SSR)

رله جامد یا SSR (Solid State Relay) نوعی از رله‌ های الکترونیکی است که در آن هیچ‌ گونه قطعه مکانیکی متحرکی وجود ندارد و به جای کنتاکت‌ های فیزیکی از نیمه‌ هادی‌ ها برای سوئیچینگ استفاده می‌ شود. این رله‌ ها به دلیل ساختار الکترونیکی خود دارای سرعت سوئیچینگ بسیار بالا، عمر طولانی، نویز کمتر و عملکرد بدون جرقه هستند. SSR ها معمولاً برای کاربردهایی با دفعات سوئیچینگ بالا و نیاز به عملکرد بی‌ صدا استفاده می‌ شوند. این رله‌ ها در دو نوع ورودی DC و AC تولید می‌ شوند و خروجی آن‌ ها نیز می‌تواند برای کنترل بارهای AC یا DC طراحی شود. از مزایای مهم SSR می‌ توان به مقاومت بالا در برابر لرزش و شوک مکانیکی اشاره کرد. همچنین این رله‌ ها به دلیل عدم وجود قطعات مکانیکی نیاز به نگهداری کمتری دارند و در محیط‌ های صنعتی که آلاینده‌ هایی مانند گرد و غبار یا رطوبت بالا وجود دارد، عملکرد بهتری دارند.

برخی مدل‌ های پیشرفته SSR دارای محافظت در برابر ولتاژ بیش از حد، جریان نشتی و افزایش دما هستند که باعث افزایش ایمنی سیستم می‌ شود. با این حال، یکی از نقاط ضعف SSR ها تولید گرمای زیاد در زمان عملکرد تحت بار بالا است که نیاز به خنک‌ کننده یا هیت‌ سینک را ضروری می‌ سازد. در صنایع اتوماسیون، سیستم‌ های گرمایشی، تجهیزات تهویه مطبوع و ماشین‌ آلات CNC به‌ وفور از SSR ها استفاده می‌ شود.

رله جامد (SSR)

رله های صنعتی

رله‌ های صنعتی در واقع نوعی از تجهیزات کنترلی الکترومکانیکی یا الکترونیکی هستند که وظیفه قطع و وصل جریان در مدارهای مختلف صنعتی را بر عهده دارند و از نظر قدرت، ابعاد، تحمل ولتاژ و جریان، بسیار مقاوم‌ تر از رله‌ های معمولی خانگی طراحی شده‌ اند. این رله‌ ها معمولاً در تابلوهای برق صنعتی، خطوط تولید، سیستم‌ های کنترل اتوماسیون، موتورها، پمپ‌ ها و دستگاه‌ های بزرگ کاربرد دارند. رله‌ های صنعتی اغلب دارای کنتاکت‌ های با ظرفیت بالا هستند که می‌ توانند جریان‌ های چند ده آمپر یا حتی بیشتر را تحمل کنند. بدنه‌ ی آن‌ ها معمولاً فلزی یا با پلاستیک فشرده مقاوم در برابر حرارت ساخته می‌شود و اغلب درون قاب‌ های محافظ نصب می‌ شوند تا از آسیب‌ های مکانیکی و محیطی جلوگیری شود. برخی از انواع رله‌ صنعتی قابلیت نصب روی ریل DIN را دارند و نصب و سیم‌ کشی آن‌ ها به‌ راحتی انجام می‌ شود. از ویژگی‌ های مهم رله‌ های صنعتی می‌ توان به مقاومت بالا در برابر نویزهای الکتریکی، طول عمر بالا، توانایی کارکرد در شرایط سخت محیطی مانند دمای بالا یا رطوبت اشاره کرد. رله های صنعتی در برخی موارد روی حالت پیش فرض برای حالت آلارم یا خطای اینورتر صنعتی تنظیم شده اند تا در صورت ایجاد خطا در اینورتر بتواند قابل تنظیم باشند.

رله‌ های به هم پیوسته

یکی دیگر از انواع رله ها، مدل به هم پیوسته یا رله‌ های ماژولار می باشند که در یک ساختار مجتمع و فشرده به هم متصل شده‌ اند و معمولاً در سیستم‌ هایی با فضای محدود یا نیاز به چندین خروجی کنترلی به صورت همزمان استفاده می‌ شوند. این نوع رله‌ ها به‌ ویژه در تابلوهای برق و سیستم‌ های کنترل اتوماسیون صنعتی کاربرد گسترده‌ ای دارند. طراحی این رله‌ ها به‌ گونه‌ ای است که بتوان آن‌ ها را به‌ صورت کنار هم روی ریل DIN نصب کرد و از طریق اتصال‌ های داخلی یا ترمینال‌ های مجزا آن‌ ها را به مدار وصل نمود. یکی از مزایای مهم رله‌ های به هم پیوسته صرفه‌ جویی در فضا و کاهش حجم سیم‌ کشی در تابلوهای کنترلی است که باعث تسهیل در تعمیر و نگهداری سیستم می‌ شود. معمولاً این رله‌ ها در مجموعه‌ هایی با 4، 8 یا حتی 16 کانال عرضه می‌ شوند و می‌ توانند به راحتی با سیستم‌ های پی ال سی و سایر کنترلرها ارتباط برقرار کنند. عملکرد آن‌ ها همانند رله‌ های مجزا است، با این تفاوت که به صورت مرکزی تغذیه شده و در خروجی‌ های مختلف سیگنال‌ هایی مجزا ارائه می‌ دهند. این ساختار باعث کاهش نویزهای الکترومغناطیسی، ارتقای سرعت پاسخ‌ دهی و افزایش قابلیت اطمینان سیستم می‌ شود.

رله‌ های حرارتی

رله‌ های حرارتی یکی از تجهیزات حفاظتی مهم در مدارهای الکتریکی هستند که برای محافظت از موتورهای الکتریکی در برابر جریان اضافه (Overload) استفاده می‌ شوند. این رله‌ ها با استفاده از اصل انبساط حرارتی یا بی‌ متال کار می‌ کنند، به این صورت که وقتی جریان عبوری از مدار بیش از حد مجاز باشد، باعث گرم شدن یک تیغه دو فلزی درون رله شده و این تیغه خم می‌ شود و در نهایت با تحریک مکانیزم داخلی رله، مدار قطع می‌ گردد. ساختار ساده ولی بسیار کارآمد رله‌ های حرارتی باعث شده تا در اغلب تابلوهای برق صنعتی، خصوصاً در کنار کنتاکتورهای موتور، از آن‌ ها استفاده شود. این رله‌ ها اغلب قابل تنظیم هستند و می‌ توان مقدار جریان مجاز را با پیچ‌ های مخصوص روی بدنه‌ ی آن‌ ها تنظیم کرد. همچنین اغلب دارای دو حالت عملکرد دستی و خودکار برای ریست شدن هستند.

رله‌ های حرارتی

رله رید (Reed Relay)

رله رید نوعی رله الکترومکانیکی است که از یک یا چند تیغه‌ ی فلزی نازک (رید) که درون یک محفظه شیشه‌ ای مهر و موم شده قرار دارد، ساخته شده است. این تیغه‌ ها در حضور میدان مغناطیسی به یکدیگر نزدیک شده و باعث برقراری یا قطع جریان الکتریکی می‌ شوند. فعال شدن این رله معمولاً از طریق سیم‌ پیچ کوچکی انجام می‌ شود که در اطراف محفظه شیشه‌ ای قرار دارد و با عبور جریان از آن، یک میدان مغناطیسی ایجاد می‌ کند. انواع رله رید به‌ دلیل طراحی بسیار ساده و اندازه کوچک خود، برای کاربردهای دقیق، سریع و کم‌ مصرف بسیار مناسب است. یکی از مزایای مهم رله‌ های رید سرعت بسیار بالای سوئیچینگ، مصرف پایین انرژی و عملکرد بی‌ صداست. این رله‌ ها معمولاً در مدارهای کنترل، تجهیزات پزشکی، مخابرات، ابزار دقیق و سیستم‌ های امنیتی کاربرد دارند.

رله کنترل فاز

رله کنترل فاز یکی از تجهیزات حفاظتی مهم در مدارهای سه‌ فاز است و وظیفه‌ آن پایش شرایط ولتاژ و توالی فازها و جلوگیری از آسیب دیدن تجهیزات در اثر خطاهای برقی می‌ باشد. این رله به‌ طور خاص برای محافظت از موتورهای سه‌ فاز و یا اینورتر سه فاز طراحی شده و در صورت بروز مواردی چون قطع یک فاز، جابجایی فازها، کاهش یا افزایش ولتاژ یا عدم تقارن بین فازها به سرعت وارد عمل شده و مدار را قطع می‌ کند. عملکرد سریع و دقیق این رله می‌ تواند از آسیب‌ های جدی به موتور، مانند سوختن سیم‌ پیچ، جلوگیری کند. رله‌ های کنترل فاز اغلب دارای پیچ‌ های تنظیم برای تعیین بازه مجاز ولتاژ و زمان تاخیر در قطع هستند و برخی از مدل‌ های پیشرفته‌ تر نیز دارای نمایشگر دیجیتال برای نمایش مقادیر واقعی ولتاژ فازها می‌ باشند. در ساختار داخلی این رله‌ ها از مدارهای آنالوگ یا دیجیتال برای مقایسه ولتاژ سه فاز استفاده می‌ شود و در صورت تشخیص خطا، سیگنالی برای قطع کنتاکتور صادر می‌ گردد.

رله کنترل بار

رله کنترل بار دستگاهی است که برای نظارت و محافظت بر میزان جریان عبوری از بارهای الکتریکی مانند موتور، پمپ یا تجهیزات صنعتی دیگر طراحی شده است. این رله با بررسی میزان جریان مصرفی، در صورت افزایش بیش از حد مجاز یا کاهش ناگهانی جریان، وارد عمل شده و با ارسال فرمان قطع، مدار را خاموش می‌کند تا از سوختن یا آسیب دیدن تجهیزات جلوگیری کند. برخلاف رله‌ های حرارتی که با تاخیر عمل می‌ کنند، رله کنترل بار دارای سرعت واکنش بالا و دقت بسیار بیشتری است. این رله‌ ها اغلب دارای قابلیت تنظیم آستانه جریان، زمان تاخیر در قطع و همچنین زمان راه‌ اندازی مجدد هستند. برخی مدل‌ های رله کنترل بار دارای صفحه‌ نمایش دیجیتال و دکمه‌ های تنظیمات دقیق می‌ باشند و امکان برنامه‌ ریزی کامل برای شرایط مختلف عملکرد را فراهم می‌ سازند. این تجهیزات در انواع تک‌ فاز و سه‌ فاز تولید می‌ شوند و با توجه به ساختار پیشرفته، در تابلوهای برق صنعتی، سیستم‌ های اتوماسیون، کمپرسورها و آسانسورها به‌ کار می‌روند. انواع رله کنترل بار می‌ تواند در برابر خطراتی چون قفل شدن موتور، گیرپاژ، کاهش ولتاژ ورودی یا بارهای غیرعادی واکنش نشان دهد.

رله کنترل بار

رله حافظ جریان نشتی زمین

رله حافظ جریان نشتی زمین یا رله حفاظت نشتی جریان (Earth Leakage Relay) یکی از تجهیزات حیاتی در سیستم‌ های برق برای حفظ ایمنی انسان و تجهیزات است که با هدف تشخیص و قطع جریان‌های نشتی به زمین طراحی شده است. در شرایط عادی، جریان رفت و برگشت در مدار برابر است، اما در صورت بروز نشتی، تعادل این جریان‌ ها به هم می‌ ریزد و رله وارد عمل می‌ شود. عملکرد این رله به این صورت است که در صورت عبور جریان نشتی بیش از مقدار مجاز، فرمان قطع مدار را به کلید قدرت (مانند کنتاکتور یا کلید اتوماتیک) صادر می‌ کند. این رله‌ ها معمولاً به همراه ترانس جریان حلقوی (CT) نصب می‌ شوند که تغییرات جریان را با دقت بالا اندازه‌ گیری می‌ کند. کاربرد اصلی انواع رله جریان نشتی در حفاظت جان افراد در برابر برق‌ گرفتگی، جلوگیری از آتش‌ سوزی ناشی از نشتی و محافظت از تجهیزات حساس الکترونیکی است.

رله زمانی

رله زمانی یا تایمر یکی از اجزای کلیدی در اتوماسیون صنعتی و سیستم‌ های کنترلی است که وظیفه‌ ی تاخیر در وصل یا قطع جریان را بر اساس زمان مشخص بر عهده دارد. این رله به صورت الکترومکانیکی یا الکترونیکی ساخته می‌ شود و کاربردهای متنوعی دارد، از جمله تاخیر در راه‌ اندازی تجهیزات، خاموش شدن خودکار دستگاه، ترتیب‌ دهی به مراحل روشن و خاموش شدن ماشین‌ آلات و… . در رله‌ های زمانی الکترونیکی، از مدارهای دیجیتال برای اندازه‌ گیری و کنترل زمان استفاده می‌ شود که دقت بالا و امکانات پیشرفته‌ تری دارند. زمان تاخیر در این رله‌ ها می‌ تواند از چند میلی‌ ثانیه تا چند ساعت قابل تنظیم باشد. این رله‌ ها به دو صورت تاخیر در وصل (ON delay) و تاخیر در قطع (OFF delay) عمل می‌ کنند و برخی مدل‌ ها نیز عملکرد ترکیبی دارند. تایمرها معمولاً دارای پیچ تنظیم زمان، نمایشگر دیجیتال و ترمینال‌ های متعدد برای اتصال هستند. انواع رله‌ های زمانی در تابلوهای برق صنعتی، نقاله‌ ها، کمپرسورها، پمپ‌ ها، سیستم‌ های روشنایی هوشمند و مدارهای حفاظتی کاربرد دارند.

رله تاخیری در قطع و وصل

رله تاخیری در قطع و وصل (Delay Relay) نوعی رله ویژه است که با ایجاد تاخیر در فرمان قطع یا وصل جریان در مدار، امکان راه‌ اندازی یا توقف تجهیزات به صورت زمان‌ بندی‌ شده را فراهم می‌ کند. این رله‌ ها معمولاً برای راه‌ اندازی نرم تجهیزات، جلوگیری از شوک‌ های ناگهانی، کنترل نوبتی بارها، یا محافظت از موتورهای الکتریکی در برابر قطع و وصل ناگهانی استفاده می‌ شوند. تفاوت اصلی این رله با رله زمانی معمولی در نوع عملکرد آن است، زیرا این رله‌ ها دقیقاً با هدف تاخیر در یکی از دو حالت (قطع یا وصل) طراحی شده‌ اند و برای محافظت یا تنظیم دقیق کاربرد دارند. به‌ طور مثال، در راه‌ اندازی یک موتور، ممکن است لازم باشد که ابتدا تجهیزات جانبی روشن شوند و سپس بعد از چند ثانیه موتور اصلی راه‌ اندازی گردد، در چنین شرایطی این رله به‌ کار می‌ رود.

رله تاخیری در قطع و وصل

رله هیدرولیکی

رله هیدرولیکی یک نوع رله خاص است که در سیستم‌ های هیدرولیکی برای کنترل جریان سیال، فشار و عملکرد محرک‌ ها به‌ کار می‌ رود. برخلاف رله‌ های الکتریکی که با جریان برق کار می‌ کنند، رله‌ های هیدرولیکی بر اساس تغییرات فشار یا دبی مایع در سیستم هیدرولیکی عمل می‌ کنند. در واقع، این رله می‌ تواند به‌عنوان یک کنترل‌ کننده یا محافظ عمل کرده و در زمان افزایش یا کاهش بیش از حد فشار سیال، یک عمل مکانیکی یا الکتریکی را فعال کند. از این رله‌ ها در سیستم‌ هایی مانند جک‌ های هیدرولیکی، آسانسورها، ماشین‌ آلات صنعتی، پرس‌ ها و تجهیزات اتوماسیون استفاده می‌ شود. ساختار این رله‌ ها معمولاً شامل یک محفظه فشار، سوپاپ، فنر تنظیم‌کننده و یک عنصر حسگر (سنسور) است که می‌ تواند فشار یا جریان را اندازه‌ گیری کند. عملکرد آن‌ ها بسیار سریع و دقیق است و می‌ توانند حتی در فشارهای بالا یا شرایط سخت محیطی کارایی بالایی داشته باشند. برخی مدل‌ های پیشرفته دارای خروجی الکتریکی هستند که می‌ تواند با مدارهای PLC دلتا یا سیستم‌ های هشدار دهنده ارتباط برقرار کند.

آشنایی با کاربردهای انواع رله

  • انواع رله ها برای ایزوله کردن مدار ولتاژ پایین از مدار ولتاژ بالا استفاده می شوند.
  • این قطعه  برای کنترل چندین مدار استفاده می شوند.
  • رله ها به عنوان تغییر خودکار استفاده می شود.
  • ریزپردازنده ها برای کنترل بار الکتریکی سنگین از رله ها استفاده می کنند.
  • از رله های اضافه بار برای محافظت موتور در برابر اضافه بار و خرابی مدار الکتریکی استفاده می شود.

ساختار داخلی رله

برای شناختن ساخت و سازهای اصلی و قطعات داخلی یک رله، عکس رله زیر نمای داخلی آن را به وضوح نشان می دهد.

ساختار داخلی رله

مشخصات انواع پایه های رله

به طور کلی، چهار نوع ترمینال در یک رله وجود دارد.

ترمینال های رله

ترمینال سیم پیچ یا کنترل ورودی:

ترمینال های کنترل ورودی، ترمینال های ورودی رله هستند که مکانیزم سوئیچینگ را کنترل می کند.

منبع با ولتاژ پایین برای فعال سازی و غیرفعال کردن رله به این ترمینال ها وصل می شود. این منبع بسته به نوع تغذیه رله می تواند AC یا DC باشد.

COM یا ترمینال مشترک

COM ترمینال خروجی رله است، این ترمینال بسته به وضعیت رله با هر یک از دو ترمینال دیگر به صورت داخلی متصل است.

ترمینال NO ( تیغه همیشه باز ):

NO یا تیغه همیشه باز، ترمینال بار رله است که در هنگام فعال بودن رله باز می ماند. با فعال شدن رله، ترمینال NO با ترمینال COM بسته می شود.

ترمینال NC ( تیغه همیشه بسته ):

NC یا ترمینال همیشه بسته دیگر ترمینال بار یک رله است. این ترمینال در زمان غیرفعال بودن رله همیشه به ترمینال COM متصل است.

با فعال شدن رله، ترمینال NC از ترمینال COM جدا می شود و تا زمانی که رله غیرفعال شود باز می ماند.

Pole  و Throw:

Pole ها به سوئیچ های داخل رله اطلاق می شوند.

به تعداد سوئیچ های داخل مدار رله Pole رله گفته می شود.

به تعداد مدارهایی که در هر Pole کنترل می شوند ، Throw رله گفته می شود.

Pole  و Throw

انواع رله با یک Throw می تواند تنها یک مدار را کنترل کند، یعنی خاموش یا روشن کند در حالی که یک رله با Throw دوتایی می تواند دو مدار را کنترل کند یعنی با سوییچینگ از یک مدار به مدار دیگر با باز کردن یک مدار و بسته کردن عمل جابجایی را انجام می دهد.

مزایا استفاده از رله

  • با جریان کم فعال می شود، با این حال می تواند ماشین های بزرگ با توان بسیار بالا را فعال کند.
  • با یک سیگنال می تواند چندین تیغه را به طور همزمان کنترل کند.
  • می تواند جریان مستقیم یا جریان متناوب را سوییچ کند.
  • رله‌ ها بین مدار فرمان (کنترل) و مدار قدرت (بار) جداسازی الکتریکی ایجاد می‌ کنند، این باعث افزایش ایمنی و جلوگیری از انتقال نویز یا ولتاژ ناخواسته می‌ شود.
  • انواع رله به شما این امکان را می‌ دهد که با یک سیگنال ولتاژ پایین (مثلاً 5 یا 12 ولت)، مدارهای ولتاژ بالا مثل 220 ولت را کنترل کنید.
  • رله‌ ها به‌عنوان محافظ عمل می‌کنند. در صورت بروز اشکال یا افزایش جریان، امکان قطع خودکار جریان برق را فراهم می‌سازند.
  • با یک رله می‌ توان چند خروجی را به‌صورت همزمان کنترل کرد. این ویژگی در اتوماسیون صنعتی و تابلو برق‌ ها بسیار کاربردی است.
  • انواع رله‌ ها برای فعال شدن نیاز به جریان بسیار کمی دارند، بنابراین مصرف برق در مدار فرمان پایین می‌ آید.
  • رله‌ ها می‌ توانند در کسری از ثانیه واکنش نشان دهند و فرمان قطع یا وصل را اجرا کنند. این باعث عملکرد دقیق سیستم می‌ شود.

معایب رله

  • رله‌ ها معمولاً مکانیکی هستند و دارای بخش‌ های متحرک (مثل پلاتین یا کنتاکت) هستند. این قطعات در اثر استفاده مکرر فرسوده می‌ شوند و ممکن است پس از مدتی عملکرد مطلوبی نداشته باشند.
  • رله‌ های الکترومکانیکی نسبت به قطعات نیمه‌ هادی (مثل ترانزیستور یا SSR) سرعت کمتری در سوئیچ کردن دارند و برای کاربردهای سرعت‌ بالا مناسب نیستند.
  • رله برای فعال شدن نیاز به جریان مداوم برای نگه‌ داشتن بوبین دارد که باعث مصرف انرژی در طول زمان می‌ شود.
  • رله‌ ها ممکن است نسبت به رطوبت، گرد و غبار یا دمای بالا حساس باشند و در این شرایط عملکرد ناپایدار یا خرابی زودرس داشته باشند.
  • رله‌ های مکانیکی در هنگام سوئیچ‌ کردن صدای “کلیک” تولید می‌ کنند که ممکن است در محیط‌ های ساکت یا حساس (مثل تجهیزات پزشکی یا آزمایشگاهی) ناخوشایند باشد.

تفاوت رله و PLC

در ادامه به 12 تفاوت اساسی مابین رله و PLC خواهیم پرداخت

رله PLC
انواع رله یک دستگاه سخت افزاری سوئیچینگ الکترومکانیکی (دستگاه تعویض سخت افزاری) است.  (PLC) یک کنترلر صنعتی کامپیوتری که با استفاده از I/O، CPU ، حافظه، عملیات منطقی را انجام می دهد.
رله تنها می تواند عمل کنترل را در مدار انجام دهد. مانیتورینگ در رله ها به راحتی امکان پذیر نیست. PLC علاوه بر کنترل مدارها عمل مانیتورینگ را نیز انجام می دهد.
در رله  امکان برنامه نویسی وجود ندارد. در PLC  امکان برنامه نویسی وجود دارد.
رله در سیستم آنالوگ به کار گرفته می شود. PLC در سیستم دیجیتال به کار گرفته می شود.
رله تنها عملکرد تشخیص خطا را فراهم می کند و از قابلیت های بسیار پیشرفته برخوردار نیست. PLC ها دارای توابع برنامه نویسی مانند تایمرها و کانترها و حافظه می باشند.
اصلاح مدار الکترونیکی نسبت به رله دشوارتر است. در PLC به راحتی می توان مدار طراحی را اصلاح کرد.
رله از قابلیت های ورودی و خروجی پایینی برخوردار است. PLC از قابلیت های ورودی و خروجی بالایی برخوردار است.
رله قابلیت انعطاف پذیری پایینی دارد. PLC قابلیت انعطاف پذیری بالایی دارد.
پیدا کردن خطا در مدارهای رله ای بسیار پیچیده است. در پی ال سی امکان پیدا کردن خطا از طریق نرم افزار فراهم است.
رله دارای زمان پاسخ دهی پایین تر از 10 میلی ثانیه است. PLC دارای زمان پاسخ دهی بالاتر از 50 میلی ثانیه است.
رله دارای حافظه داخلی نیست. PLC دارای حافظه داخلی برای ذخیره برنامه است.
رله دارای انواع الکترومغناطیسی حرارتی و القایی است. PLC دارای انواع کامپکت و ماژولار است.

جمع بندی نهایی درباره اهمیت استفاده از رله در اتوماسیون صنعتی

انواع رله‌ ها نقش حیاتی در سیستم‌ های اتوماسیون صنعتی ایفا می‌ کنند. این قطعات الکتریکی با فراهم آوردن کنترل دقیق و ایزولاسیون ایمن، امکان مدیریت جریان‌ های الکتریکی با ولتاژ و توان بالا را در کنار مدارهای حساس فراهم می‌ کنند. رله‌ ها با عملکرد سریع و مطمئن خود، حفاظت از تجهیزات و افزایش طول عمر سیستم‌ ها را تضمین می‌ کنند. علاوه بر این، قابلیت‌ های قطع و وصل اتوماتیک و کنترل چندین مدار به‌ طور همزمان باعث کاهش خطاها و افزایش بهره‌ وری می‌ شود. با توجه به این که رله‌ ها نسبت به قطعات الکترونیکی از هزینه کمتری برخوردارند و نصب و نگهداری آن‌ ها آسان است، هنوز هم به عنوان انتخاب اقتصادی و کارآمد در اتوماسیون صنعتی شناخته می‌ شوند. از سوی دیگر، با انتخاب مناسب نوع رله و تطابق آن با نیازهای خاص هر سیستم، می‌ توان به بهره‌ وری بالاتری دست یافت و امنیت سیستم‌ های صنعتی را به حداکثر رساند.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *